Aromaterapia

 

Czym jest aromaterapia?

Aromaterapia - to praktyka stosowania aromatów do zapobiegania i profilaktyki chorób, higieny, kosmetycznej pielęgnacji skóry i włosów oraz normalizacji układu nerwowego. Wykorzystywane są do tego olejki eteryczne, które mogą być stosowane w czystej postaci lub rozcieńczone w olejach bazowych, w kosmetykach, produktach higienicznych, w połączeniu z ekstraktami roślinnymi i innymi składnikami aktywnymi.


Krótka historia aromaterapii

Antropolodzy twierdzą, że początki perfumiarstwa sięgają kultury egipskiej, gdzie spalano żywice w połączeniu z aromatycznymi roślinami. Substancje aromatyczne - balsamy, olejki eteryczne, oleje tłuszczowe - były używane przez kapłanów i lekarzy do magicznych i religijnych ceremonii i do balsamowania. Stosowano je również w życiu codziennym, do leczenia chorób, zwalczania owadów, aromatyzowania pomieszczeń itp.

Wiele starożytnych kultur odnotowało korzyści płynące z olejków. Hipokrates, znany jako ojciec współczesnej medycyny, twierdził 2500 lat temu, że „kluczem do zdrowia jest codzienna aromatyczna kąpiel i aromatyczny masaż”. Już wtedy rośliny takie jak kardamon, cynamon, mirt, bazylia, koper włoski, kadzidło, sosna, róża, rozmaryn i tymianek były szeroko stosowane.

Powszechnie wiadomo, że w starożytnych Chinach i Indiach jednym z głównych aspektów medycyny był masaż olejkami eterycznymi: jaśminowym, różanym lub rumiankowym.

W XIX wieku francuscy lekarze po raz pierwszy udowodnili antybakteryjne właściwości olejków eterycznych w laboratorium. Zauważyli, że w południowych regionach Francji praktycznie nie występowały przypadki gruźlicy. Okazało się, że mieszkańcy zawdzięczają to właściwościom oregano, które zabija prątki gruźlicy i inne patogeny.

Na początku XX wieku medycyna farmaceutyczna stała się powszechna, a zasady aromaterapii były szeroko wspierane w medycynie francuskiej i niemieckiej.


Olejki eteryczne

Naturalne olejki eteryczne to substancje lotne (esencje), które zawierają od kilkudziesięciu do kilkuset związków biochemicznych. Każdy z nich ma kompleksowy wpływ na organizm.

Z czego powstają olejki eteryczne:

- z części roślin (pędów, korzeni, liści, kwiatów, pąków, gałęzi, kory, igieł);

- z żywic (żywica benzoesowa lub kadzidło);

- z owoców (cytrusów, szyszek, ziaren).

Wysokiej jakości olejki eteryczne uzyskuje się poprzez destylację parową, bezpośrednie tłoczenie lub (w przypadku żywic) przy użyciu bezpiecznego rozpuszczalnika, który nie zniszczy dobroczynnych właściwości.

Związki zawarte w olejkach eterycznych dostają się do organizmu poprzez wdychanie lub skórę. Cząsteczki przedostają się do krwiobiegu i zaczynają działać w każdej komórce ciała.

Na przykład, wdychamy olejek eteryczny. Co się wtedy dzieje? Cząsteczki stymulują receptory i wyzwalają sygnał, który trafia do centrum limbicznego mózgu. Jest to złożony obszar, który stymuluje i reguluje układ nerwowy, hormonalny i odpornościowy, wpływając na emocje, pamięć, sen, apetyt i pożądanie seksualne. Dlatego aromaterapia jest świetnym sposobem na poprawę jakości codziennego życia, zdrowie i ogólny stan organizmu.

Korzyści płynące z aromaterapii

Narządy układu oddechowego. Olejki eteryczne łagodzą podrażnienia płuc i oskrzeli, eliminują stany zapalne i działają wykrztuśnie.

Układ nerwowy. Cząsteczki aromatyczne, gdy dostaną się do układu limbicznego, mogą uspokajać, pobudzać, stymulować i pomagać skupić się na zadaniu.

Metabolizm. Poprawia funkcjonowanie układu limfatycznego i krwionośnego. Pomaga pozbyć się nagromadzonych toksyn, zredukować wagę, pozbyć się obrzęków i cellulitu. Najskuteczniejszy w tym przypadku będzie masaż z użyciem olejków eterycznych.

Łagodzi stany zapalne i dolegliwości bólowe. Olejki eteryczne są pomocne w profilaktyce i łagodzeniu objawów chorób przewlekłych.

Właściwości antyseptyczne. Wspomaga gojenie się ran i szwów, usuwa zaczerwienienia i chroni przed zakażeniami bakteryjnymi.

Właściwości przeciwwirusowe i przeciwgrzybicze. Olejki eteryczne są niezastąpione w okresie ostrych infekcji wirusowych dróg oddechowych, a także jako dodatkowy środek przy kompleksowym leczeniu chorób grzybiczych.

Korzyści dla skóry i włosów. Olejki eteryczne nawilżają, odżywiają, odmładzają, zwalczają wysypki i inne niedoskonałości skóry, pomagają w leczeniu trądziku, napinają skórę i zwalczają łupież.


Olejki eteryczne najlepiej rozcieńczać w odpowiednich nośnikach, które umożliwiają bezpieczne i skuteczne ich stosowanie. Najczęściej stosowane bazy to:

Olejki roślinne – takie jak olej migdałowy, jojoba, kokosowy, z pestek winogron czy arganowy, które doskonale sprawdzają się w masażu i pielęgnacji skóry.

Miód, mleko lub śmietanka – w przypadku kąpieli, ponieważ olejki eteryczne nie rozpuszczają się w wodzie, a tłuszcze pomagają równomiernie je rozproszyć.

Alkohol – stosowany w aromaterapii do przygotowania sprayów lub perfum.

Żele i emulsje bazowe – dedykowane produkty do tworzenia kosmetyków z olejkami eterycznymi.

Wybór nośnika powinien być dostosowany do metody aplikacji oraz indywidualnych potrzeb skóry.

Zasady bezpiecznego stosowania olejków eterycznych:

Stosuj odpowiednie rozcieńczenie – nigdy nie aplikuj olejków eterycznych bezpośrednio na skórę w nierozcieńczonej formie. Zawsze mieszaj je z olejem bazowym, aby uniknąć podrażnień lub reakcji alergicznych.

Przestrzegaj zalecanych dawek – używaj olejków w ilościach sugerowanych przez producenta lub specjalistę.

Unikaj kontaktu z wrażliwymi obszarami – nie stosuj olejków eterycznych w okolicach oczu, błon śluzowych ani na uszkodzoną skórę.

Sprawdź działanie alergiczne – przed użyciem wykonaj próbę alergiczną, nakładając rozcieńczony olejek na niewielki fragment skóry, aby upewnić się, że nie wywołuje podrażnienia.

Unikaj zbyt długich kąpieli z dodatkiem olejków eterycznych oraz długiego aromatyzowania pomieszczeń - zaleca się ograniczenie kąpieli do 15-20 minut oraz stosowanie aromaterapii w pomieszczeniach przez maksymalnie 30-60 minut, aby zachować bezpieczny i korzystny efekt.

Przechowuj olejki bezpiecznie – trzymaj je w szczelnie zamkniętych, ciemnych butelkach z dala od dzieci, źródeł ciepła i światła, które mogą wpłynąć na ich jakość i skuteczność.

Nigdy nie spożywaj doustnie bez konsultacji z ekspertem – niektóre olejki eteryczne mogą być toksyczne przy przyjęciu doustnym, dlatego ich stosowanie wewnętrzne powinno odbywać się wyłącznie pod nadzorem wykwalifikowanego aromaterapeuty lub lekarza.

Unikaj długotrwałego stosowania – stosuj olejki w określonych cyklach, z przerwami, aby zapobiec nadwrażliwości lub uczuleniom.

Nie używaj olejków fototoksycznych przed ekspozycją na słońce – niektóre olejki mogą zwiększać wrażliwość skóry na promieniowanie UV i prowadzić do poparzeń lub przebarwień.

Unikaj stosowania w okresie ciąży i laktacji bez konsultacji – niektóre olejki mogą być niewskazane dla kobiet w ciąży lub karmiących piersią.

Stosuj odpowiednie olejki dla dzieci – wybieraj delikatne olejki eteryczne, które są bezpieczne dla dzieci, i zawsze używaj znacznie mniejszych stężeń niż w przypadku dorosłych.


Przeciwwskazania do użytku olejków eterycznych

Alergie i nadwrażliwość na składniki – osoby z alergiami skórnymi lub nadwrażliwością mogą doświadczyć podrażnień lub reakcji alergicznych.

Ciąża i karmienie piersią – niektóre olejki (np. rozmarynowy, szałwiowy, jaśminowy) mogą być niewskazane ze względu na ich potencjalny wpływ na organizm matki i dziecka.

Choroby przewlekłe – osoby z astmą, padaczką, nadciśnieniem lub innymi schorzeniami powinny unikać niektórych olejków, które mogą wywołać negatywne reakcje (np. olejek eukaliptusowy lub rozmarynowy).

Dzieci – stosowanie olejków u dzieci wymaga szczególnej ostrożności i stosowania tylko odpowiednich dla nich olejków w bardzo niskich stężeniach.

Stosowanie leków – niektóre olejki mogą wchodzić w interakcje z lekami, zmieniając ich działanie (np. olejek grejpfrutowy).

Choroby skóry – stosowanie olejków bez konsultacji z dermatologiem może nasilić objawy łuszczycy, egzemy lub innych schorzeń skórnych.

Ekspozycja na słońce – olejki fototoksyczne (cytrusowe) zwiększają ryzyko poparzeń i przebarwień po nałożeniu na skórę przed ekspozycją na promieniowanie UV.

Problemy z węchem lub oddychaniem – wdychanie intensywnych olejków może pogłębiać trudności z oddychaniem lub podrażniać drogi oddechowe.

We wszystkich tych przypadkach konieczna jest konsultacja z lekarzem lub certyfikowanym aromaterapeutą:

- padaczka, choroby nerek i wątroby, nowotwory złośliwe, ciężkie choroby przewlekłe;

- przyjmowanie leków;

- ciąża i okres laktacji, dzieci w wieku do 5 lat.

Uwaga! Wybór olejków eterycznych pochodzących ze sprawdzonych źródeł i ekologicznych upraw jest kluczowy dla bezpieczeństwa i skuteczności ich stosowania. Tylko produkty wysokiej jakości gwarantują brak zanieczyszczeń, takich jak pestycydy, chemikalia czy syntetyczne dodatki. Olejki z certyfikowanych, ekologicznych upraw zachowują pełnię naturalnych składników aktywnych, co przekłada się na ich lepsze właściwości terapeutyczne i aromaterapeutyczne, zapewniając skuteczność w pielęgnacji skóry i wspomaganiu zdrowia.

Wybierając olejki eteryczne, warto zwrócić uwagę na kilka kluczowych czynników, aby uniknąć podróbek i niskiej jakości produktów. Należy wybierać olejki oznaczone pełną łacińską nazwą botaniczną rośliny, z podaną metodą ekstrakcji oraz krajem pochodzenia. Sprawdź, czy producent dostarcza informacje o czystości olejku oraz certyfikaty jakości. Unikaj olejków sprzedawanych w plastikowych butelkach – prawdziwe olejki eteryczne przechowuje się w ciemnym szkle. Podejrzanie niska cena również może świadczyć o niskiej jakości lub zafałszowaniu produktu.